o książkach i nie tylko

Posts tagged “rosja

W ZSRR bez zmian [Tajny referat – Tom Rob Smith]

Tom Rob Smith w pierwszej części losów Lwa Demidowa, czekisty z czasów Stalina, bardzo mnie wkręcił w te już zaszłe zdarzenia. Sama historia komunistycznego ZSRR i podejścia tego systemu do jednostki społecznej jest totalnie oderwana od bieżącej rzeczywistości i chyba dlatego ta lektura wywarła na mnie takie wrażeni. Po części oparta na pewnych wydarzeniach historycznych trzymała w napięciu do ostatniej strony. Z drugą częścią już tak nie było i mój gorszy odbiór tej części jest spowodowany tymi „ochami” przy lekturze Ofiary 44 (aka Child 44, System).

Tytułowy Tajny referat jest dokumentem, którego treść została odczytana na XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego po śmierci Stalina. Chruszczow, który został nowym przywódcą ZSRR skrytykował w nim swojego poprzednika metody jego działania. Pod wątpliwość została poddany sposób w jaki funkcjonowało komunistyczne państwo oraz to jak łatwą ręką dochodziło w nim do czystek i likwidacji osób niezbyt przychylnych systemowi. Sygnał do odwilży został zapodany. Mimo tajności dokumentu rozprzestrzeniał się dość dobrze. Rozliczenia w służbach skutkują tym że Lew kieruje wydziałem zabójstw. Jednak najważniejsze stają się te rozliczenia z przeszłością co uniemożliwia poukładania sobie życia Demidowowi szczególnie na warstwie prywatnej, gdzie z żoną mają dość duże problemy ze starszą z adoptowanych córek Zoją.

Klimat się nie zmienił. Komuna jest taka jak była. Autor pokazuje jak długa droga jest aby wyprostować sprawy w tym chorym systemie. Jak trudno w dalszym ciągu jednostce odcisną piętno na tej czerwonej zarazie. Mimo kłód rzucanych pod nogi Lew stara się odkupić swoje winy. Jest wytrwały i nawet pobyt w gułagu i tortury nie sprawiają aby się poddał.

Tom Rob Smith konsekwentnie przedstawia obraz Rosji jakiego bał się cały świat. Systemu, który nie jest niczym przyjemnym. Tym, którzy nie interesują się historią ta książka może przynieść wizję pewnego rodzaju strachu jaki odczuwali teraz już starsi ludzie myśląc i spoglądając na wschód do naszego sąsiada. Komuny wprawdzie jako takiej teoretycznie już nie ma, ale takie sąsiada dobrze mieć z dala od siebie i poniekąd dobrze, że jest on oddzielony od nas buforem.

Tajny referat, Tom Rob Smith
Albatros, s. 440 | 2015 (org. 2009)
Ocena: 3/5
O książce na goodreads
Książka przeczytana w ramach wyzwania bibliotecznego

Niechciany w Rosyji [Czerwony alert – Bill Browder]

Będzie politycznie i nie fikcyjnie. Bill Browder, to był jednym największych inwestorów w Rosji. Postanowił spisać historię działania firmy Hermitage Capital Management w Moskiwie, a w szczególności opisać to wszystko co doprowadziło do tego że stał się persona non grata w stolicy naszych wschodnich sąsiadów. Mamy tu też próbę znalezienia odpowiedzi o przyczyny tragincznej śmierci prawnika HCM Sergieja Magnickiego.

William Bill Browder urodził się w Chicago. Jest wnuczkiem znanego komunisty Earla Browdera, i jakoś tak się mu w głowie ułożyło skoro jego dziadek był tak rozpoznawalnym komunistą, to on będzie kapitalistą. Początki były trudne. Po studiach trafił m.in. do Sanoka, gdzie próbowano inwestować Autosana. Jednak docelowym miejscem Billa, była Moskwa. Tam postanowił w końcu rozkręcić swój interes. W latach 1995-2006 jego firma należała do największych firm hedgingowych. Wszystko zaczęło się psuć w momencie, gdy po aresztowaniu szefa Jukosu Chodorkowskiego, oligarchowie poniekąd zawarli pewien układ z Putinem. Od tego czasu działalność HCM, która ujawniała korupcję wśród najmożniejszych w Rosji, zaczęła pośrednio uderzać w prezydenta Rosji. Później wszystko sypnęło się. Któregoś razu po przylocie do Moskwy na lotnisku Browder nie dostaje zezwolenia na pobyt w Rosji. Sygnał wyraźny od władz, które docelowo chcą przejąć kapitał firmy Amerykanina. Współpracownicy pilnujący interesów na miejscu zaczynają mieć duże problemy. Sergiej Magnicki, który trafił na trop korupcji wśród urzędników, który zdefraudowali 230 milionów dolarów, trafia za kratki. Ludzie niewinny cierpią za tych skorumpowanych. Magnicki po kilku miesiącach skatowany umiera w areszcie. Ludzie za to odpowiedzialni do tej pory cieszą się wolnością. Rosja działa tak jak działała. Na układy nie ma rady. Dzicz.

Jest to lektura ciekawa z względu na to co teraz dzieje się na wschodzie. Pokazuje mechanizmy działania tamtejszych służb i aparatu sprawiedliwości (raczej nie-sprawiedliwości). Bill Browder po śmierci Magnickiego walczył w USA o zaznaczenie, że nie godzą się oni na takie sprawy i z trudem, ale w 2012 roku udało się uchwalić ustawę Magnickiego w myśl której do Stanów nie będą mogli wjechać ludzie odpowiedzialni za łamie praw człowieka. Długo to trwało, ale w polityce takie sprawy zajmują trochę czasu. Wiadomo, że nawet w USA ludzie mają interesy w tym, aby różne takie prawa nie zostały uchwalone.

Browden dalej walczy i nagłaśnia sprawę. Nakręcono film Justice For Sergei, który można obejrzeć na YT, do tego powstał profil RussianUntouchables, gdzie możemy dowiedzieć się więcej o osobach odpowiedzialnych za zbrodnie takie jak ta Magnickiego. W zasadzie podziwiam odwagę autora i oby Browdenowi nie zabrakło sił i nie dopadł go jakiś samobójca, który jest typowy w polskich realiach, gdy ktoś mówi coś nie wygodnego jak na przykład casus Leppera, czy gen. Petelickiego. Trochę na siłę szukam teorii spiskowych na naszym podwórku, ale niczego nie można wykluczyć, a media mainstreamowe i propaganda robią swoje, bo wiadomo, że nawet największe kłamstwo powtórzone odpowiednią ilość razy staje się prawdą.

Ciekaw książka z ciekawym obrazem upadku dobrze funkcjonującego pierwotnie układu. Po tej lekturze nie będzie czytelnik miał wątpliwości co do jednego, kto rządzi w Rosji.

Wydawnictwo Sonia Draga
Czerwony alert, Bill Browder
s. 432, 2015 rok wydania
Ocena: 4+/5
O książce na goodreads